KONSTYTUCJA KRÓLESTWA KALEDONII z dnia 8 Maja 2026

PREAMBUŁA

W imię Boga Wszechmogącego,

w poszanowaniu dziedzictwa Kaledonii, jej historii, języka, kultury i tradycji,

uznając Koronę za symbol ciągłości Państwa,

uznając wolność, godność człowieka, sprawiedliwość i dobro wspólne za podstawy ładu państwowego,

my, Naród Kaledonii, ustanawiamy niniejszą Konstytucję jako najwyższe prawo Królestwa.

TYTUŁ I

KRÓLESTWO KALEDONII

Artykuł 1

Królestwo Kaledonii jest suwerennym, niepodległym i jednolitym Państwem.

Suwerenność Królestwa należy do Korony i jest wykonywana przez Króla zgodnie z Konstytucją.

Wszystkie organy Państwa działają w imieniu Króla albo na podstawie udzielonego przez niego umocowania.

Artykuł 2

Nazwą Państwa jest „Królestwo Kaledonii”.

Skróconą nazwą Państwa jest „Kaledonia”.

Oficjalną łacińską nazwą Państwa jest „Regnum Caledoniae”.

Artykuł 3

Stolicą Królestwa jest Trywient.

Siedzibą Króla jest Pałac Królewski.

Siedzibę organów centralnych określa ustawa.

Artykuł 4

Terytorium Królestwa jest niepodzielne i nienaruszalne.

Artykuł 5

Granice Królestwa określają umowy międzynarodowe oraz ustawy.

Zmiana granic wymaga zgody Króla.

Artykuł 6

Językiem urzędowym Królestwa jest język kaledoński, polski i angielski.

Ustawa może określić status innych języków regionalnych.

Artykuł 7

Godłem Królestwa jest herb królewski Kaledonii.

Artykuł 8

Flagą Królestwa jest flaga państwowa ustanowiona ustawą.

Barwy państwowe określa ustawa.

Artykuł 9

Hymnem Królestwa jest hymn królewski.

Tekst i muzykę hymnu określa ustawa.

Artykuł 10

Walutą Królestwa jest korona kaledońska.

Artykuł 11

Królestwo jest monarchią dziedziczną.

Korona jest niepodzielna.

Artykuł 12

Król jest głową Państwa.

Król jest symbolem jedności i ciągłości Królestwa.

Artykuł 13

Korona pozostaje poza obrotem prawnym.

Korona nie może być sprzedana, zrzeczona ani przekazana poza zasady sukcesji konstytucyjnej.

Artykuł 14

Władza publiczna działa na podstawie Konstytucji i prawa.

Żaden organ Państwa nie może działać poza zakresem swoich kompetencji.

Artykuł 15

Konstytucja jest najwyższym prawem Królestwa.

Każdy organ Państwa jest obowiązany jej przestrzegać.

Artykuł 16

Ustrój Królestwa opiera się na Koronie, Rządzie, Parlamencie i sądach.

Kompetencje tych organów określa Konstytucja.

Artykuł 17

Dobro Królestwa stanowi nadrzędny cel działania władz publicznych.

Artykuł 18

Państwo zapewnia ciągłość instytucji publicznych.

Zmiana rządu nie powoduje przerwania ciągłości Państwa.

Artykuł 19

Kaledonia przestrzega prawa międzynarodowego uznawanego przez Królestwo.

Artykuł 20

Wojna może być wypowiedziana wyłącznie przez Króla.

TYTUŁ II

KORONA I KRÓL

Artykuł 21

Król jest najwyższym organem Korony.

Tytułem głowy Państwa jest „Król Kaledonii”.

Artykuł 22

Król reprezentuje Królestwo wewnątrz Państwa i w stosunkach międzynarodowych.

Artykuł 23

Król sprawuje władzę królewską w granicach określonych Konstytucją.

Artykuł 24

Osoba Króla jest nietykalna.

Artykuł 25

Król nie podlega odpowiedzialności sądowej za wykonywanie swoich funkcji.

Artykuł 26

Król jest najwyższym zwierzchnikiem Sił Zbrojnych.

Artykuł 27

Król mianuje i odwołuje członków Rządu.

Artykuł 28

Król mianuje Premiera.

Artykuł 29

Król może przyjmować dymisję Premiera.

Artykuł 30

Król przewodniczy posiedzeniom Rady Korony.

Artykuł 31

Król zwołuje Parlament.

Artykuł 32

Król otwiera sesję Parlamentu.

Artykuł 33

Król może zamknąć sesję Parlamentu.

Artykuł 34

Król może rozwiązać Zgromadzenie Narodowe.

Artykuł 35

Król zarządza wybory do Zgromadzenia Narodowego.

Artykuł 36

Król podpisuje ustawy.

Artykuł 37

Król może odmówić podpisania ustawy i zwrócić ją Parlamentowi.

Artykuł 38

Król może wydawać dekrety królewskie w sprawach określonych Konstytucją i ustawami.

Artykuł 39

Dekret królewski ma moc prawa w zakresie przewidzianym przez Konstytucję.

Artykuł 40

Król mianuje ambasadorów Królestwa.

Artykuł 41

Król przyjmuje listy uwierzytelniające przedstawicieli państw obcych.

Artykuł 42

Król zawiera traktaty międzynarodowe.

Artykuł 43

Król może wypowiedzieć traktat zgodnie z jego postanowieniami.

Artykuł 44

Król nadaje obywatelstwo kaledońskie w przypadkach określonych ustawą.

Artykuł 45

Król nadaje ordery i odznaczenia państwowe.

Artykuł 46

Król posiada prawo łaski.

Artykuł 47

Król może darować lub złagodzić karę.

Artykuł 48

Prawo łaski nie może naruszać praw osób trzecich.

Artykuł 49

Król może ustanawiać tytuły honorowe.

Artykuł 50

Król jest źródłem tytułów szlacheckich, jeżeli ustawa przewiduje ich nadawanie.

TYTUŁ III

SUKCESJA KORONY

Artykuł 51

Korona Królestwa Kaledonii jest dziedziczna.

Artykuł 52

Prawo do Korony przysługuje dynastii Burbon-Bernadotta-Mountbutton.

Artykuł 53

Dziedziczenie Korony odbywa się zgodnie z zasadami ustanowionymi przez niniejszą Konstytucję i Dom Królewski.

Artykuł 54

Pierwszeństwo dziedziczenia określa zasada starszeństwa w linii dynastycznej.

Artykuł 55

Płeć następcy nie stanowi przeszkody w dziedziczeniu Korony.

Artykuł 56

Najstarsze dziecko Króla posiada pierwszeństwo przed młodszym rodzeństwem.

Artykuł 57

Potomkowie zmarłego następcy wchodzą w jego prawa dynastyczne.

Artykuł 58

Małżeństwo członka Domu Królewskiego wymaga zgody Króla.

Artykuł 59

Małżeństwo zawarte bez wymaganej zgody może powodować utratę praw dynastycznych.

Artykuł 60

Król może określić szczegółowe zasady Domu Królewskiego w Statucie Domu Królewskiego.

Artykuł 61

Statut Domu Królewskiego jest aktem Korony.

Artykuł 62

Zmiana zasad sukcesji wymaga ustawy konstytucyjnej i zgody Króla.

Artykuł 63

Dziedzic Korony nosi tytuł Księcia lub Księżnej Korony.

Artykuł 64

Dziedzic Korony jest członkiem Rodziny Królewskiej.

Artykuł 65

Po objęciu tronu monarcha składa przysięgę konstytucyjną.

Artykuł 66

Przysięga Króla składana jest przed Parlamentem.

Artykuł 67

Śmierć Króla powoduje natychmiastowe przejście Korony na następcę.

Artykuł 68

Korona nie może pozostawać nieobsadzona.

Artykuł 69

Nowy Król obejmuje prawa Korony z chwilą śmierci lub abdykacji poprzedniego monarchy.

Artykuł 70

Koronacja ma charakter uroczysty i nie jest warunkiem objęcia tronu.

TYTUŁ IV

REGENCJA

Artykuł 71

Regencję ustanawia się w przypadku małoletności Króla albo jego trwałej niezdolności do wykonywania obowiązków.

Artykuł 72

Regent działa w imieniu Króla.

Artykuł 73

Regentem może zostać członek Rodziny Królewskiej.

Artykuł 74

Regenta wyznacza Król, jeżeli jest zdolny do świadomego podjęcia decyzji.

Artykuł 75

W przypadku braku wskazania Regenta wybiera go Senat spośród członków Rodziny Królewskiej.

Artykuł 76

Regent składa przysięgę przed Senatem.

Artykuł 77

Regent nie może zmienić zasad sukcesji.

Artykuł 78

Regent nie może zrzec się terytorium Królestwa.

Artykuł 79

Regent nie może pozbawić następcy jego praw dynastycznych.

Artykuł 80

Regencja kończy się z chwilą ustania przyczyny jej ustanowienia.

TYTUŁ V

RODZINA KRÓLEWSKA

Artykuł 81

Rodzinę Królewską tworzą osoby należące do Domu Królewskiego.

Artykuł 82

Tytuły członków Rodziny Królewskiej określa Statut Domu Królewskiego.

Artykuł 83

Członkowie Rodziny Królewskiej korzystają z ochrony Państwa.

Artykuł 84

Członkowie Rodziny Królewskiej mogą pełnić funkcje państwowe.

Artykuł 85

Członkowie Rodziny Królewskiej nie mogą wykonywać funkcji sprzecznych z ich statusem dynastycznym.

Artykuł 86

Uposażenie Rodziny Królewskiej określa ustawa budżetowa.

Artykuł 87

Senat obejmuje członków Rodziny Królewskiej zgodnie z niniejszą Konstytucją.

Artykuł 88

Król może powierzyć członkom Rodziny Królewskiej reprezentowanie Korony.

Artykuł 89

Członkowie Rodziny Królewskiej mogą sprawować funkcje ceremonialne.

Artykuł 90

Szczegółowe prawa i obowiązki Rodziny Królewskiej określa ustawa.

TYTUŁ VI

RZĄD KRÓLESTWA

Artykuł 91

Rząd jest najwyższym organem wykonawczym Królestwa.

Artykuł 92

Rząd sprawuje władzę wykonawczą w imieniu Króla.

Artykuł 93

Na czele Rządu stoi Premier.

Artykuł 94

Premiera powołuje Król.

Artykuł 95

Król określa skład Rządu na wniosek Premiera albo z własnej inicjatywy.

Artykuł 96

Ministrów powołuje i odwołuje Król.

Artykuł 97

Premier odpowiada przed Królem za działalność Rządu.

Artykuł 98

Rząd prowadzi politykę wewnętrzną i zagraniczną Królestwa.

Artykuł 99

Rząd zapewnia wykonywanie ustaw.

Artykuł 100

Rząd przygotowuje projekt budżetu Państwa.

Artykuł 101

Rząd odpowiada za bezpieczeństwo wewnętrzne.

Artykuł 102

Rząd odpowiada za administrację państwową.

Artykuł 103

Rząd przedstawia Królowi projekty ustaw.

Artykuł 104

Rząd może wydawać rozporządzenia wykonawcze.

Artykuł 105

Rozporządzenia nie mogą być sprzeczne z ustawami.

Artykuł 106

Premier reprezentuje Rząd.

Artykuł 107

Premier koordynuje pracę ministrów.

Artykuł 108

Premier może wystąpić do Króla o zmianę składu Rządu.

Artykuł 109

Minister kieruje powierzonym mu działem administracji.

Artykuł 110

Minister odpowiada za działalność swojego resortu przed Premierem i Królem.

Artykuł 111

Rada Ministrów obraduje pod przewodnictwem Premiera.

Artykuł 112

Król może przewodniczyć posiedzeniu Rady Ministrów.

Artykuł 113

Uchwały Rządu zapadają większością głosów, chyba że ustawa stanowi inaczej.

Artykuł 114

Rząd ustępuje w przypadku przyjęcia jego dymisji przez Króla.

Artykuł 115

Król może odwołać cały Rząd.

Artykuł 116

Po odwołaniu Rząd wykonuje obowiązki do czasu powołania nowego Rządu.

Artykuł 117

Rząd ma obowiązek wykonywać decyzje Korony.

Artykuł 118

Rząd składa Królowi coroczne sprawozdanie z działalności.

Artykuł 119

Rząd prowadzi politykę gospodarczą Państwa.

Artykuł 120

Rząd odpowiada za ochronę interesów Kaledonii za granicą.

TYTUŁ VII

PARLAMENT

Artykuł 121

Parlament Królestwa jest dwuizbowy.

Artykuł 122

Parlament składa się ze Zgromadzenia Narodowego i Senatu.

Artykuł 123

Parlament wykonuje władzę ustawodawczą w zakresie określonym przez Króla i Konstytucję.

Artykuł 124

Siedzibą Parlamentu jest Caledon.

Artykuł 125

Posiedzenia Parlamentu są jawne, chyba że Konstytucja lub ustawa stanowi inaczej.

Artykuł 126

Parlament uchwala ustawy.

Artykuł 127

Parlament zatwierdza podatki określone ustawą.

Artykuł 128

Parlament uczestniczy w uchwalaniu budżetu.

Artykuł 129

Parlament może kierować pytania do ministrów.

Artykuł 130

Parlament może powoływać komisje.

TYTUŁ VIII

ZGROMADZENIE NARODOWE

Artykuł 131

Zgromadzenie Narodowe jest izbą przedstawicielską Parlamentu.

Artykuł 132

Zgromadzenie Narodowe składa się z 345 posłów.

Artykuł 133

Posłowie są wybierani w wyborach powszechnych.

Artykuł 134

Wybory do Zgromadzenia Narodowego są bezpośrednie.

Artykuł 135

Wybory są wolne i równe.

Artykuł 136

Głosowanie jest tajne.

Artykuł 137

Kadencja Zgromadzenia Narodowego trwa cztery miesiące.

Artykuł 138

Kadencję Zgromadzenia może zakończyć wcześniejsze rozwiązanie przez Króla.

Artykuł 139

Król zarządza wybory do Zgromadzenia Narodowego.

Artykuł 140

Szczegółowe zasady wyborów określa ustawa wyborcza.

Artykuł 141

Czynne prawo wyborcze przysługuje obywatelom spełniającym warunki ustawowe.

Artykuł 142

Bierne prawo wyborcze przysługuje obywatelom spełniającym warunki ustawowe.

Artykuł 143

Mandat posła jest wolny.

Artykuł 144

Poseł reprezentuje całe Królestwo.

Artykuł 145

Poseł nie może być związany instrukcjami wyborców.

Artykuł 146

Zgromadzenie wybiera ze swego grona komisje.

Artykuł 147

Pracami Zgromadzenia kieruje Lord Izby.

Artykuł 148

Lord Izby jest wybierany przez Zgromadzenie za zgodą Króla.

Artykuł 149

Lord Izby reprezentuje Zgromadzenie.

Artykuł 150

Lord Izby prowadzi posiedzenia Zgromadzenia.

Artykuł 151

Lord Izby czuwa nad przestrzeganiem regulaminu.

Artykuł 152

Zgromadzenie uchwala swój regulamin za zgodą Króla.

Artykuł 153

Posiedzenia Zgromadzenia zwołuje Lord Izby.

Artykuł 154

Król może zwołać nadzwyczajne posiedzenie Zgromadzenia.

Artykuł 155

Zgromadzenie może uchwalać ustawy.

Artykuł 156

Prawo inicjatywy ustawodawczej posiada Rząd.

Artykuł 157

Prawo inicjatywy ustawodawczej posiadają posłowie.

Artykuł 158

Prawo inicjatywy ustawodawczej posiada Senat.

Artykuł 159

Projekt ustawy uchwalony przez Zgromadzenie przekazuje się Senatowi.

Artykuł 160

Zgromadzenie może uchwalić ustawę ponownie po jej zwrocie przez Senat.

Artykuł 161

Ustawa uchwalona przez Parlament wymaga sankcji Króla.

Artykuł 162

Król może odmówić sankcji ustawie.

Artykuł 163

Odmowa sankcji może być bezterminowa.

Artykuł 164

Zgromadzenie może przedstawiać Królowi petycje.

Artykuł 165

Zgromadzenie może debatować nad polityką Rządu.

Artykuł 166

Posłowie korzystają z immunitetu parlamentarnego w zakresie określonym ustawą.

Artykuł 167

Mandat posła wygasa w przypadku śmierci, rezygnacji lub utraty prawa wybieralności.

Artykuł 168

Poseł może zrzec się mandatu.

Artykuł 169

Wakat w Zgromadzeniu uzupełnia się zgodnie z ustawą wyborczą.

Artykuł 170

Zgromadzenie uchwala swój budżet w ramach budżetu Parlamentu.

TYTUŁ IX

SENAT

Artykuł 171

Senat jest izbą Korony i Państwa.

Artykuł 172

Senat reprezentuje ciągłość historyczną Królestwa.

Artykuł 173

Senat składa się z:

Króla;

członków Rodziny Królewskiej określonych przez Króla;

urzędującego Premiera;

byłych Premierów Królestwa.

Artykuł 174

Król jest najwyższym członkiem Senatu.

Artykuł 175

Król przewodniczy Senatowi.

Artykuł 176

Król może powierzyć przewodniczenie posiedzeniu Senatu wyznaczonemu członkowi Senatu.

Artykuł 177

Członkostwo w Senacie z tytułu królewskiego trwa tak długo, jak określa Statut Senatu.

Artykuł 178

Urząd Premiera jest związany z członkostwem w Senacie.

Artykuł 179

Były Premier pozostaje członkiem Senatu do końca życia, chyba że Król pozbawi go tego statusu.

Artykuł 180

Senat opiniuje ustawy.

Artykuł 181

Senat może odrzucić projekt ustawy.

Artykuł 182

Senat może zgłosić poprawki do ustawy.

Artykuł 183

Senat może przedstawić Królowi opinię w sprawach państwowych.

Artykuł 184

Senat doradza Królowi.

Artykuł 185

Senat może zwołać posiedzenie Rady Korony na wniosek Króla.

Artykuł 186

Senat może badać działalność organów Państwa.

Artykuł 187

Senat może powoływać komisje.

Artykuł 188

Senat może ustanowić komisję konstytucyjną.

Artykuł 189

Senat rozpatruje projekty ustaw dotyczące Korony.

Artykuł 190

Senat rozpatruje ustawy dotyczące sukcesji.

Artykuł 191

Senat rozpatruje ustawy dotyczące Rodziny Królewskiej.

Artykuł 192

Senat rozpatruje traktaty o szczególnym znaczeniu państwowym.

Artykuł 193

Regulamin Senatu zatwierdza Król.

Artykuł 194

Posiedzenia Senatu są jawne, chyba że Król zarządzi inaczej.

Artykuł 195

Uchwały Senatu zapadają większością głosów obecnych członków, chyba że Konstytucja stanowi inaczej.

Artykuł 196

Król może uchylić uchwałę Senatu.

Artykuł 197

Senat przedstawia Królowi coroczne sprawozdanie.

Artykuł 198

Senat może uchwalać rezolucje.

Artykuł 199

Rezolucje Senatu mają charakter opiniodawczy, chyba że Konstytucja stanowi inaczej.

Artykuł 200

Senat jest stałym organem Państwa.

TYTUŁ X

USTAWODAWSTWO

Artykuł 201

Ustawa jest aktem uchwalonym przez Parlament i zatwierdzonym przez Króla.

Artykuł 202

Ustawy są publikowane w Dzienniku Praw Królestwa.

Artykuł 203

Ustawa wchodzi w życie w terminie określonym w jej przepisach.

Artykuł 204

Nieznajomość prawa nie zwalnia z jego przestrzegania.

Artykuł 205

Ustawa nie może być sprzeczna z Konstytucją.

Artykuł 206

Umowy międzynarodowe zatwierdzone przez Króla i ogłoszone w Dzienniku Praw stanowią część prawa Królestwa.

Artykuł 207

Dekrety Królewskie są publikowane w Dzienniku Praw.

Artykuł 208

Rozporządzenia Rządu są publikowane w Dzienniku Praw.

Artykuł 209

Prawo działa na całym terytorium Królestwa, chyba że ustawa stanowi inaczej.

Artykuł 210

Prawo nie działa wstecz, chyba że ustawa konstytucyjna stanowi inaczej.

TYTUŁ XI

SĄDOWNICTWO

Artykuł 211

Wymiar sprawiedliwości sprawują sądy Królestwa.

Artykuł 212

Sądy są częścią władzy państwowej działającej w imieniu Korony.

Artykuł 213

Sędziowie są niezawiśli w orzekaniu.

Artykuł 214

Sędziowie podlegają wyłącznie Konstytucji i ustawom.

Artykuł 215

Sędziów mianuje Król.

Artykuł 216

Warunki mianowania sędziów określa ustawa.

Artykuł 217

Sędzia nie może być odwołany bez podstawy prawnej.

Artykuł 218

Sąd Najwyższy jest najwyższym sądem Królestwa.

Artykuł 219

Sąd Najwyższy zapewnia jednolitość orzecznictwa.

Artykuł 220

Sąd Najwyższy rozpoznaje sprawy określone ustawą.

Artykuł 221

Sąd Konstytucyjny bada zgodność prawa z Konstytucją.

Artykuł 222

Sędziów Sądu Konstytucyjnego mianuje Król.

Artykuł 223

Sądy działają w sposób jawny, z wyjątkami określonymi ustawą.

Artykuł 224

Każdy ma prawo do sprawiedliwego procesu.

Artykuł 225

Nikt nie może zostać pozbawiony prawa do sądu.

Artykuł 226

Odpowiedzialność karna może być orzeczona wyłącznie przez sąd.

Artykuł 227

Każdy jest niewinny, dopóki jego wina nie zostanie prawomocnie stwierdzona.

Artykuł 228

Prawo do obrony jest gwarantowane.

Artykuł 229

Postępowanie sądowe odbywa się w języku urzędowym.

Artykuł 230

Osoba nieznająca języka urzędowego ma prawo do tłumacza.

TYTUŁ XII

PRAWA I WOLNOŚCI OBYWATELSKIE

Artykuł 231

Godność człowieka jest nienaruszalna.

Artykuł 232

Wszyscy obywatele są równi wobec prawa.

Artykuł 233

Nikt nie może być dyskryminowany bez podstawy określonej prawem.

Artykuł 234

Każdy ma prawo do życia.

Artykuł 235

Każdy ma prawo do wolności osobistej.

Artykuł 236

Nikt nie może być arbitralnie pozbawiony wolności.

Artykuł 237

Każdy ma prawo do ochrony życia prywatnego.

Artykuł 238

Dom jest chroniony przez prawo.

Artykuł 239

Korespondencja jest chroniona.

Artykuł 240

Każdy ma prawo do wolności sumienia.

Artykuł 241

Każdy ma prawo do wolności religii.

Artykuł 242

Wspólnoty religijne mogą działać zgodnie z prawem.

Artykuł 243

Każdy ma prawo do wyrażania opinii.

Artykuł 244

Cenzura prewencyjna jest zakazana, z wyjątkami określonymi ustawą dla ochrony bezpieczeństwa Państwa.

Artykuł 245

Prasa korzysta z wolności.

Artykuł 246

Każdy ma prawo do pokojowego zgromadzania się.

Artykuł 247

Każdy ma prawo do zrzeszania się.

Artykuł 248

Obywatele mają prawo tworzyć partie polityczne.

Artykuł 249

Partie polityczne muszą działać zgodnie z Konstytucją.

Artykuł 250

Partia nawołująca do obalenia ustroju siłą może zostać zakazana przez Sąd Konstytucyjny.

Artykuł 251

Każdy obywatel ma prawo do ochrony własności.

Artykuł 252

Wywłaszczenie może nastąpić wyłącznie na podstawie ustawy i za sprawiedliwym odszkodowaniem.

Artykuł 253

Dziedziczenie własności jest chronione.

Artykuł 254

Każdy ma prawo do wyboru zawodu.

Artykuł 255

Każdy ma prawo do nauki.

Artykuł 256

Państwo zapewnia powszechny dostęp do podstawowego systemu edukacji.

Artykuł 257

Państwo chroni dziedzictwo narodowe.

Artykuł 258

Państwo chroni rodzinę.

Artykuł 259

Rodzina pozostaje pod ochroną Korony i Państwa.

Artykuł 260

Rodzice mają prawo wychowywać dzieci zgodnie ze swoimi przekonaniami, w granicach prawa.

Artykuł 261

Dziecko korzysta ze szczególnej ochrony Państwa.

Artykuł 262

Każdy obywatel ma prawo do ochrony zdrowia w zakresie określonym ustawą.

Artykuł 263

Państwo zapewnia ochronę osób niepełnosprawnych.

Artykuł 264

Państwo prowadzi politykę społeczną.

Artykuł 265

Każdy ma prawo do ochrony własnego życia i bezpieczeństwa.

Artykuł 266

Każdy ma prawo do ochrony danych osobowych.

Artykuł 267

Każdy ma prawo kierować petycje do organów Państwa.

Artykuł 268

Obywatel ma prawo dostępu do informacji publicznej w zakresie określonym ustawą.

Artykuł 269

Prawa człowieka mogą być ograniczone wyłącznie ustawą.

Artykuł 270

Ograniczenie praw musi być konieczne dla ochrony bezpieczeństwa, porządku publicznego, zdrowia lub praw innych osób.

TYTUŁ XIII

OBYWATELSTWO

Artykuł 271

Obywatelstwo Kaledonii jest więzią prawną między osobą a Królestwem.

Artykuł 272

Obywatelstwo nabywa się przez urodzenie, naturalizację lub w innych przypadkach określonych ustawą.

Artykuł 273

Nikt nie może zostać pozbawiony obywatelstwa arbitralnie.

Artykuł 274

Obywatel ma prawo powrócić do Kaledonii.

Artykuł 275

Obywatelstwo może być utracone na zasadach określonych ustawą.

Artykuł 276

Obywatele mają obowiązek wierności Koronie.

Artykuł 277

Obywatele mają obowiązek przestrzegania Konstytucji i prawa.

Artykuł 278

Obywatele mają obowiązek ponoszenia ciężarów publicznych określonych ustawą.

Artykuł 279

Obrona Królestwa jest obowiązkiem obywatelskim.

Artykuł 280

Służba wojskowa może być ustanowiona ustawą.

TYTUŁ XIV

SIŁY ZBROJNE

Artykuł 281

Siły Zbrojne Królestwa służą obronie Korony, Państwa i jego obywateli.

Artykuł 282

Najwyższym zwierzchnikiem Sił Zbrojnych jest Król.

Artykuł 283

Król mianuje najwyższych dowódców wojskowych.

Artykuł 284

Rząd odpowiada za administrację Sił Zbrojnych.

Artykuł 285

Siły Zbrojne pozostają apolityczne.

Artykuł 286

Żołnierze są zobowiązani do wierności Królowi i Konstytucji.

Artykuł 287

Użycie Sił Zbrojnych poza granicami Królestwa wymaga decyzji Króla.

Artykuł 288

Stan wojenny może zostać ustanowiony przez Króla.

Artykuł 289

Stan wojenny ogłasza się w przypadku poważnego zagrożenia Państwa.

Artykuł 290

Zakres ograniczeń praw podczas stanu wojennego określa ustawa.

TYTUŁ XV

ADMINISTRACJA PAŃSTWOWA

Artykuł 291

Administracja Państwa działa w imieniu Korony.

Artykuł 292

Administrację centralną tworzą ministerstwa i urzędy państwowe.

Artykuł 293

Na czele administracji centralnej stoi Rząd.

Artykuł 294

Urzędnicy publiczni są zobowiązani do lojalności wobec Królestwa.

Artykuł 295

Administracja działa zgodnie z prawem.

Artykuł 296

Państwo zapewnia profesjonalny charakter służby publicznej.

Artykuł 297

Urzędnicy ponoszą odpowiedzialność określoną ustawą.

Artykuł 298

Ustawa określa organizację administracji.

Artykuł 299

Jednostki samorządu terytorialnego mogą być tworzone ustawą.

Artykuł 300

Samorząd działa w granicach prawa i pozostaje częścią jednolitego Państwa.

TYTUŁ XVI

FINANSE KRÓLESTWA

Artykuł 301

Budżet Królestwa uchwala się na każdy rok budżetowy.

Artykuł 302

Projekt budżetu przygotowuje Rząd.

Artykuł 303

Budżet podlega zatwierdzeniu przez Króla.

Artykuł 304

Podatki ustanawia się ustawą.

Artykuł 305

Nikt nie może być zobowiązany do zapłaty podatku bez podstawy prawnej.

Artykuł 306

Dług publiczny podlega kontroli Państwa.

Artykuł 307

Królestwo posiada Skarb Państwa.

Artykuł 308

Skarb Państwa zarządza majątkiem publicznym.

Artykuł 309

Majątek Korony jest odrębny od majątku Państwa.

Artykuł 310

Majątek Korony jest zarządzany w imieniu Króla.

TYTUŁ XVII

BANK KRÓLESTWA

Artykuł 311

Bank Kaledonii jest bankiem centralnym Królestwa.

Artykuł 312

Bank Kaledonii odpowiada za stabilność waluty.

Artykuł 313

Bank emituje koronę kaledońską.

Artykuł 314

Organizację Banku określa ustawa.

Artykuł 315

Bank podlega nadzorowi określonemu ustawą.

TYTUŁ XVIII

STANY NADZWYCZAJNE

Artykuł 316

Król może ogłosić stan wyjątkowy.

Artykuł 317

Stan wyjątkowy może zostać ogłoszony w przypadku poważnego zagrożenia porządku publicznego.

Artykuł 318

Stan wojenny może zostać ogłoszony w przypadku zagrożenia wojennego.

Artykuł 319

Stan klęski może zostać ogłoszony w przypadku katastrofy lub poważnego zagrożenia ludności.

Artykuł 320

Decyzja o wprowadzeniu stanu nadzwyczajnego jest publikowana w Dzienniku Praw.

Artykuł 321

Stan nadzwyczajny może obowiązywać wyłącznie przez czas konieczny.

Artykuł 322

Król może przedłużyć stan nadzwyczajny.

Artykuł 323

Zakres ograniczeń praw określa ustawa.

Artykuł 324

Nie można zawiesić godności człowieka.

Artykuł 325

Nie można zalegalizować arbitralnego pozbawienia życia.

TYTUŁ XIX

STOSUNKI MIĘDZYNARODOWE

Artykuł 326

Król reprezentuje Kaledonię w stosunkach międzynarodowych.

Artykuł 327

Król mianuje przedstawicieli dyplomatycznych.

Artykuł 328

Rząd prowadzi bieżącą politykę zagraniczną.

Artykuł 329

Kaledonia dąży do pokojowego rozwiązywania sporów.

Artykuł 330

Król może zawierać sojusze międzynarodowe.

Artykuł 331

Traktaty dotyczące bezpieczeństwa Państwa wymagają zatwierdzenia zgodnie z ustawą.

Artykuł 332

Kaledonia może uczestniczyć w organizacjach międzynarodowych.

Artykuł 333

Władze Państwa chronią obywateli Kaledonii za granicą.

Artykuł 334

Ambasady i konsulaty są organami reprezentującymi Koronę.

Artykuł 335

Kaledonia może ustanawiać stosunki dyplomatyczne z innymi państwami.

TYTUŁ XX

DZIEDZICTWO I KULTURA

Artykuł 336

Państwo chroni dziedzictwo historyczne Kaledonii.

Artykuł 337

Język kaledoński stanowi dziedzictwo narodowe.

Artykuł 338

Państwo wspiera rozwój kultury kaledońskiej.

Artykuł 339

Zabytki pozostają pod ochroną Państwa.

Artykuł 340

Państwo chroni archiwa narodowe.

Artykuł 341

Państwo chroni tradycje Korony.

Artykuł 342

Państwo chroni dziedzictwo rzymskie Kaledonii.

Artykuł 343

Państwo chroni dziedzictwo celtyckie Kaledonii.

Artykuł 344

Państwo wspiera naukę historii Królestwa.

Artykuł 345

Święta państwowe określa ustawa.

TYTUŁ XXI

ZMIANA KONSTYTUCJI

Artykuł 346

Konstytucja może zostać zmieniona wyłącznie w trybie konstytucyjnym.

Artykuł 347

Projekt zmiany Konstytucji może przedstawić Król.

Artykuł 348

Projekt zmiany Konstytucji może przedstawić Rząd.

Artykuł 349

Projekt zmiany Konstytucji może przedstawić Zgromadzenie Narodowe.

Artykuł 350

Projekt zmiany Konstytucji może przedstawić Senat.

Artykuł 351

Zmiana Konstytucji wymaga uchwalenia przez obie izby Parlamentu.

Artykuł 352

Zmiana Konstytucji wymaga sankcji Króla.

Artykuł 353

Król może odmówić sankcji zmianie Konstytucji.

Artykuł 354

Nie można zmienić zasady monarchicznego charakteru Królestwa bez wyraźnej zgody Korony.

Artykuł 355

Nie można zmienić dziedzicznego charakteru Korony bez zgody Domu Królewskiego.

Artykuł 356

Nie można pozbawić dynastii Burbon-Bernadotta-Mountbutton jej konstytucyjnego prawa do Korony bez aktu sukcesyjnego uznanego przez Króla.

Artykuł 357

Terytorium Królestwa jest nienaruszalne.

Artykuł 358

Zmiana Konstytucji nie może pozbawić Królestwa jego suwerenności.

Artykuł 359

Każda zmiana Konstytucji jest publikowana jako ustawa konstytucyjna.

Artykuł 360

Ustawa konstytucyjna wchodzi w życie w terminie określonym przez Króla.

TYTUŁ XXII

POSTANOWIENIA KOŃCOWE

Artykuł 361

Konstytucja jest wiążąca dla wszystkich organów Państwa.

Artykuł 362

Przysięga urzędników państwowych składana jest na wierność Królowi i Konstytucji.

Artykuł 363

Król stoi na straży ciągłości Konstytucji.

Artykuł 364

Rząd zapewnia wykonywanie Konstytucji.

Artykuł 365

Parlament działa zgodnie z Konstytucją.

Artykuł 366

Sądy stoją na straży praw wynikających z Konstytucji.

Artykuł 367

Każdy organ Państwa ma obowiązek respektować akty Korony wydane zgodnie z Konstytucją.

Artykuł 368

Ustawy sprzeczne z Konstytucją nie mogą być stosowane.

Artykuł 369

Sąd Konstytucyjny stwierdza niezgodność aktu prawnego z Konstytucją.

Artykuł 370

W przypadku wątpliwości konstytucyjnych pierwszeństwo ma wykładnia zapewniająca ciągłość Korony i Państwa.

Artykuł 371

Wszystkie organy Państwa uznają pierwszeństwo Korony w zakresie kompetencji określonych Konstytucją.

Artykuł 372

Król może wydawać akty wykonawcze niezbędne do zapewnienia funkcjonowania Państwa.

Artykuł 373

Przepisy ustaw istniejących przed wejściem w życie Konstytucji pozostają w mocy, o ile nie są z nią sprzeczne.

Artykuł 374

Organy Państwa istniejące przed wejściem w życie Konstytucji kontynuują działalność do czasu ich reorganizacji.

Artykuł 375

Pierwsze wybory do Zgromadzenia Narodowego odbywają się w terminie określonym przez Króla.

Artykuł 376

Pierwszy Rząd Królestwa zostaje powołany przez Króla.

Artykuł 377

Pierwszy Senat zostaje ustanowiony przez Króla.

Artykuł 378

Pierwszy skład Senatu może zostać określony dekretem królewskim.

Artykuł 379

Król może ustanowić tymczasowe przepisy konieczne do pełnego uruchomienia organów Państwa.

Artykuł 380

Przepisy tymczasowe tracą moc po wejściu w życie odpowiednich ustaw.

Artykuł 381

Konstytucja wchodzi w życie z dniem jej ogłoszenia przez Króla.

Artykuł 382

Konstytucja zostaje ogłoszona w Dzienniku Praw Królestwa.

Artykuł 383

Oficjalnym tekstem Konstytucji jest tekst sporządzony w języku kaledońskim.

Artykuł 384

Tłumaczenia Konstytucji na inne języki mają charakter urzędowy wyłącznie w zakresie określonym ustawą.

Artykuł 385

Wykładnia Konstytucji należy do Sądu Konstytucyjnego, z zastrzeżeniem prerogatyw Korony.

Artykuł 386

Konstytucja jest najwyższym aktem prawnym Królestwa.

Artykuł 387

Każdy obywatel jest obowiązany szanować Koronę.

Artykuł 388

Każdy obywatel jest obowiązany szanować symbole Królestwa.

Artykuł 389

Państwo zapewnia ochronę porządku konstytucyjnego.

Artykuł 390

Konstytucja Królestwa Kaledonii stanowi podstawę ustroju Państwa, praw Korony, organizacji władz oraz praw i obowiązków obywateli.

Leave Your Comment